zaterdag 23 oktober 2010
Nkoranza.
Studie-uitstap naar de oudste school voor kinderen met een mentale beperking in Ghana.
Naar aanleiding van mijn onderzoek betreffende het taboe dat heerst rond kinderen met een mentale beperking, trok ik met Sarah een weekend zuidwaarts het land in, op zoek naar antwoorden op mijn vragen. Zowel de reisgids als collega’s en directie in de Yumba Special School vertelden me over de Sjalom Special School, de eerste school ooit opgericht in Ghana voor deze doelgroep, in het leven geroepen door een Nederlandse.
Deze school zou absoluut een bezoek waard zijn voor mijn onderzoek, aangezien deze het voorbeeld was voor alle andere scholen, gezien haar lange geschiedenis en professionaliteit. De realiteit bleek aandoenlijk anders te zijn.
onderweg
Het duurde niet lang of het ons bekende Tamale werd ingeruild voor lange kronkelende zandwegen en een schitterende natuur. De plek waar we heen gingen was namelijk gevestigd is een gebied waar sprake is van een microklimaat: vochtiger en frisser, waardoor men dubbel zo vaak kan oogsten als in de rest van het land. Techiman, de stad waarheen de bus namen, staat dan ook bekend om zijn grote voedselmarkt, waar we een kijkje gingen nemen. Nadien namen we de taxi naar Nkoranza, onze eindbestemming. Een oase van groen maakte ons euforisch: duizenden palmbomen overal waar je keek, niets anders dan groen tot zover je blik reikte… Een hele verademing als je al een maand in een stad leeft. Door dit landschap cruisen in de taxi deed ons op zich al heel veel deugd.
Operation Hand in Hand
We troffen achter hoge muren, midden in een oase van groen, een gemeenschap aan, die wordt geleid door Nederlandse organisatoren. Op dit domein bevindt zich een instelling voor kinderen en jongvolwassenen met een mentale beperking, met creatieve workshops, speeltuigen, veel materiaal en rolwagens, veel professionaliteit,… allemaal naar het Nederlandse idee, en financieel mogelijk gemaakt door Nederlandse steun. Daarnaast bevinden zich op dit domein ook enkele hutten waar geïnteresseerde bezoekers kunnen verblijven.
Buiten de hoge muren van deze gemeenschap bevindt zich inderdaad op wandelafstand de Sjalom Special School. Deze was aanvankelijk deel van het Nederlandse concept, maar kwam eind jaren ‘90 in handen van de overheid. Het contrast tussen deze dicht naast elkaar liggende organisaties is de dag van vandaag schrijnend.
We maakten uitgebreid kennis met Operation Hand in Hand, de gemeenschap in handen van Nederlanders. Sinds eind jaren 1990 worden kinderen met een beperking die uitgestoten zijn uit hun omgeving hier opgevangen. Ze kunnen er terecht voor een verzorging en behandeling gebaseerd op de Nederlandse idee van orthopedagogiek. Men haalt het beste uit deze kinderen: workshops kralenkettingen maken, weven, koken, zwemmen,…Orthopedagogiek zoals wij deze gewoon zijn in België. Toch hadden wij vele kritische bedenkingen bij deze nobele werking. De hoge muren rond deze gemeenschap betekenen namelijk de grens met de professionaliteit. Men betrekt geen Ghanezen in de stafmedewerking, en zelfs de klusjesmannen hebben de Nederlandse nationaliteit. Ook al het materiaal dat voorhanden is, wordt rechtstreeks geïmporteerd uit Europa, alsook de financiële hulpbronnen.
Men houdt krampachtig elke vorm van kennis binnen de muren van de organisatie. Op lange termijn is deze organisatie dan ook gedoemd verder te blijven draaien op moedwillige Nederlanders, aangezien er geen enkele uitwisseling is van professionaliteit en kennis.
Men gaat bovendien niet aan de slag met het bewustzijn van de omgeving. De meeste mensen in de stad kennen deze organisatie zelfs niet! Het inclusieverhaal is dan ook ver te zoeken. Ouders worden gestimuleerd hun kind hier achter te laten, en kinderen willen zelfs niet meer naar huis, omdat ze het op deze plek beter naar hun zin hebben, beter worden gestimuleerd en individuele aandacht en opleiding krijgen.
Sjalom Special School
De Sjalom Special School, gevestigd naast deze Nederlandse gemeenschap, was het geplande einddoel van onze reis. De gastvrouw in het gastenverblijf had ons reeds gewaarschuwd: deze school was helemaal onderaan de ranglijst geëindigd wat kwaliteit in onderwijs betreft. De werkelijkheid is dan ook schrijnend, en het bezoek heeft me echt getroffen.
Het interview met de directeur in kader van mijn onderzoek was bijzonder interessant. Zijn visie wat betreft inclusie, zijn toekomstperspectieven zijn veelbelovend. Maar de werkelijkheid laat veel te wensen over. We troffen schitterende gebouwen aan, allemaal gevestigd door vrijwilligers uit het recente verleden. Maar in praktijk wordt er met de kinderen niets gedaan. Nog meer dan in de Yumba Special School hangen de kinderen er gewoon rond, wordt er niets educatief gedaan, is er geen materiaal, om nog maar te zwijgen van de wantoestanden die er voorvallen als gevolg van het gebrek aan supervisie…
Een gevoel van machteloosheid en onbegrip overviel me. Men dweept erg met de idee dat deze kinderen recht hebben op onderwijs, maar eens ze de school betreden, wordt er verder niets met hun potentieel gedaan. Dat contrasteert sterk met wat wij kennen in het Belgische kader, en was des te schrijnender aangezien men op nog geen 20 meter van de schoolpoort alles uit deze kinderen probeert te halen in Operation Hand in Hand. Elke wisselwerking ontbreekt, aangezien de Nederlandse organisatie zich niet wenst te mengen in overheidsinstanties… Bedroevend, boeiend, veel stof om over na te denken en te reflecteren. We hadden dan ook een lang gesprek met de Nederlandse gastvrouw, waarin we onze kritische bedenkingen deelden…
Kortom, we verlieten Nkoranza met een dubbel gevoel, veel inzichten en kennis.
Een heleboel bagage, die me meer inzicht gaf in de orthopedagogiek
in Ghana anno 2010.
Apenreservaat
We combineerden dit bezoek aan de school met een rondleiding in een apenreservaat in Boabeng Fiema. Een trotro bracht ons naar de middle of nowhere… Het Nederlandse gezin dat we de vorige avond aan het avondmaal hadden ontmoet, was ook net op die plek gestrand. Wat een toeval! We besloten samen de geleide wandeling te doen, doorheen een schitterend stuk ongerept regenwoud. Overal aapjes, poserend voor de camera alsof ze nooit iets anders hadden gedaan! Deze diersoort wordt in dit woud beschouwd als ‘heilig’, en elk aapje krijgt een eigen plek op het kerkhof, met doodskistje incluis! De wandeling door de wouden, de schitterende vlinders, bomen, aapjes,… Een overweldigende natuur, hemelse rust en vredige sfeer… The monkeysanctuary was absoluut een bezoek waard!
Terug 'thuis'
Eens terug in Tamale voelde dit een beetje aan als thuiskomen. We hadden er een vijf uur durende rit op zitten in een trotro, ook al een avontuur op zich!
Het deed erg deugd terug in bekende contreien te zijn, en het onthaal in mijn gastgezin was hartverwarmend. Na dit ontspannende, verrijkende, leerrijke weekend, deed het deugd om gewoon weer ‘thuis’ te zijn, klaar voor een nieuwe werkweek.
Studie-uitstap naar de oudste school voor kinderen met een mentale beperking in Ghana.
Naar aanleiding van mijn onderzoek betreffende het taboe dat heerst rond kinderen met een mentale beperking, trok ik met Sarah een weekend zuidwaarts het land in, op zoek naar antwoorden op mijn vragen. Zowel de reisgids als collega’s en directie in de Yumba Special School vertelden me over de Sjalom Special School, de eerste school ooit opgericht in Ghana voor deze doelgroep, in het leven geroepen door een Nederlandse.
Deze school zou absoluut een bezoek waard zijn voor mijn onderzoek, aangezien deze het voorbeeld was voor alle andere scholen, gezien haar lange geschiedenis en professionaliteit. De realiteit bleek aandoenlijk anders te zijn.
onderweg
Het duurde niet lang of het ons bekende Tamale werd ingeruild voor lange kronkelende zandwegen en een schitterende natuur. De plek waar we heen gingen was namelijk gevestigd is een gebied waar sprake is van een microklimaat: vochtiger en frisser, waardoor men dubbel zo vaak kan oogsten als in de rest van het land. Techiman, de stad waarheen de bus namen, staat dan ook bekend om zijn grote voedselmarkt, waar we een kijkje gingen nemen. Nadien namen we de taxi naar Nkoranza, onze eindbestemming. Een oase van groen maakte ons euforisch: duizenden palmbomen overal waar je keek, niets anders dan groen tot zover je blik reikte… Een hele verademing als je al een maand in een stad leeft. Door dit landschap cruisen in de taxi deed ons op zich al heel veel deugd.
Operation Hand in Hand
We troffen achter hoge muren, midden in een oase van groen, een gemeenschap aan, die wordt geleid door Nederlandse organisatoren. Op dit domein bevindt zich een instelling voor kinderen en jongvolwassenen met een mentale beperking, met creatieve workshops, speeltuigen, veel materiaal en rolwagens, veel professionaliteit,… allemaal naar het Nederlandse idee, en financieel mogelijk gemaakt door Nederlandse steun. Daarnaast bevinden zich op dit domein ook enkele hutten waar geïnteresseerde bezoekers kunnen verblijven.
Buiten de hoge muren van deze gemeenschap bevindt zich inderdaad op wandelafstand de Sjalom Special School. Deze was aanvankelijk deel van het Nederlandse concept, maar kwam eind jaren ‘90 in handen van de overheid. Het contrast tussen deze dicht naast elkaar liggende organisaties is de dag van vandaag schrijnend.
We maakten uitgebreid kennis met Operation Hand in Hand, de gemeenschap in handen van Nederlanders. Sinds eind jaren 1990 worden kinderen met een beperking die uitgestoten zijn uit hun omgeving hier opgevangen. Ze kunnen er terecht voor een verzorging en behandeling gebaseerd op de Nederlandse idee van orthopedagogiek. Men haalt het beste uit deze kinderen: workshops kralenkettingen maken, weven, koken, zwemmen,…Orthopedagogiek zoals wij deze gewoon zijn in België. Toch hadden wij vele kritische bedenkingen bij deze nobele werking. De hoge muren rond deze gemeenschap betekenen namelijk de grens met de professionaliteit. Men betrekt geen Ghanezen in de stafmedewerking, en zelfs de klusjesmannen hebben de Nederlandse nationaliteit. Ook al het materiaal dat voorhanden is, wordt rechtstreeks geïmporteerd uit Europa, alsook de financiële hulpbronnen.
Men houdt krampachtig elke vorm van kennis binnen de muren van de organisatie. Op lange termijn is deze organisatie dan ook gedoemd verder te blijven draaien op moedwillige Nederlanders, aangezien er geen enkele uitwisseling is van professionaliteit en kennis.
Men gaat bovendien niet aan de slag met het bewustzijn van de omgeving. De meeste mensen in de stad kennen deze organisatie zelfs niet! Het inclusieverhaal is dan ook ver te zoeken. Ouders worden gestimuleerd hun kind hier achter te laten, en kinderen willen zelfs niet meer naar huis, omdat ze het op deze plek beter naar hun zin hebben, beter worden gestimuleerd en individuele aandacht en opleiding krijgen.
Sjalom Special School
De Sjalom Special School, gevestigd naast deze Nederlandse gemeenschap, was het geplande einddoel van onze reis. De gastvrouw in het gastenverblijf had ons reeds gewaarschuwd: deze school was helemaal onderaan de ranglijst geëindigd wat kwaliteit in onderwijs betreft. De werkelijkheid is dan ook schrijnend, en het bezoek heeft me echt getroffen.
Het interview met de directeur in kader van mijn onderzoek was bijzonder interessant. Zijn visie wat betreft inclusie, zijn toekomstperspectieven zijn veelbelovend. Maar de werkelijkheid laat veel te wensen over. We troffen schitterende gebouwen aan, allemaal gevestigd door vrijwilligers uit het recente verleden. Maar in praktijk wordt er met de kinderen niets gedaan. Nog meer dan in de Yumba Special School hangen de kinderen er gewoon rond, wordt er niets educatief gedaan, is er geen materiaal, om nog maar te zwijgen van de wantoestanden die er voorvallen als gevolg van het gebrek aan supervisie…
Een gevoel van machteloosheid en onbegrip overviel me. Men dweept erg met de idee dat deze kinderen recht hebben op onderwijs, maar eens ze de school betreden, wordt er verder niets met hun potentieel gedaan. Dat contrasteert sterk met wat wij kennen in het Belgische kader, en was des te schrijnender aangezien men op nog geen 20 meter van de schoolpoort alles uit deze kinderen probeert te halen in Operation Hand in Hand. Elke wisselwerking ontbreekt, aangezien de Nederlandse organisatie zich niet wenst te mengen in overheidsinstanties… Bedroevend, boeiend, veel stof om over na te denken en te reflecteren. We hadden dan ook een lang gesprek met de Nederlandse gastvrouw, waarin we onze kritische bedenkingen deelden…
Kortom, we verlieten Nkoranza met een dubbel gevoel, veel inzichten en kennis.
Een heleboel bagage, die me meer inzicht gaf in de orthopedagogiek
in Ghana anno 2010.
Apenreservaat
We combineerden dit bezoek aan de school met een rondleiding in een apenreservaat in Boabeng Fiema. Een trotro bracht ons naar de middle of nowhere… Het Nederlandse gezin dat we de vorige avond aan het avondmaal hadden ontmoet, was ook net op die plek gestrand. Wat een toeval! We besloten samen de geleide wandeling te doen, doorheen een schitterend stuk ongerept regenwoud. Overal aapjes, poserend voor de camera alsof ze nooit iets anders hadden gedaan! Deze diersoort wordt in dit woud beschouwd als ‘heilig’, en elk aapje krijgt een eigen plek op het kerkhof, met doodskistje incluis! De wandeling door de wouden, de schitterende vlinders, bomen, aapjes,… Een overweldigende natuur, hemelse rust en vredige sfeer… The monkeysanctuary was absoluut een bezoek waard!
Terug 'thuis'
Eens terug in Tamale voelde dit een beetje aan als thuiskomen. We hadden er een vijf uur durende rit op zitten in een trotro, ook al een avontuur op zich!
Het deed erg deugd terug in bekende contreien te zijn, en het onthaal in mijn gastgezin was hartverwarmend. Na dit ontspannende, verrijkende, leerrijke weekend, deed het deugd om gewoon weer ‘thuis’ te zijn, klaar voor een nieuwe werkweek.
zaterdag 9 oktober 2010
Yumba Special School
Op het moment van dit schrijven heb ik reeds twee weken achter de rug op mijn effectieve stageplaats: de Yumba Special School. Mijn dag begint meestal met een bezoek aan de vaste kraampjes op mijn wandeltocht: brood voor de lunch en nootjes en bananen voor tussendoor. De twee uitbaatsters van de winkeltjes kennen me intussen al en zwaaien al in de verte als ik de hoek om wandel!
Een veilige rit in de schoolbus volgt, veelal geanimeerd door de buschauffeur, met gesprekken over de Belgische vrouwen, over Europa, over het visum dat hij zo graag wil…Wanneer ons wit busje de lange oprijlaan oprijdt, worden we hartelijk verwelkomd door een stroom van lachende, joelende, vrolijke kinderen! Wat een warme welkom! De eerste tien minuten nadat ik het busje heb verlaten, zijn elke dag gevuld met handjes schudden en bolletjes wrijven als was ik een bekende Ghanees. Deze hartverwarmende start van de dag geeft me telkens opnieuw zin om erin te vliegen!
De herkenbaarheid van de kinderen in onbeschrijflijk aandoenlijk. Ik herken zo veel van mijn leerlingen in de kinderen van de scouts. Een kind met downsydroom bijvoorbeeld heeft hier dezelfde ondeugende blik, ontwapenende lach en verleidelijke oogjes wanneer het weet dat het iets fout doet. Deze herkenbaarheid maakte dat ik me vanaf dag één thuis voelde in de school! Ze hebben mijn hart al gestolen! Niet zelden glimlach ik in mezelf omdat ik zo veel karakteristieken en houdingen terug zie. Het gedrag van een kind met een beperking is blijkbaar iets universeel.
Ook mijn collega’s zijn schitterende mensen. Ze geven me rustig de tijd om te observeren en mijn plekje te zoeken in de school. Ik nam reeds een interview af met de directie en enkele leerkrachten. Deze gesprekken gaven me vele inzichten in de geschiedenis, de visie en het toekomstperspectief van de school.
De school is pas geopend in 2006, wat onmiddellijk het gebrek aan materiaal, professionaliteit en infrastructuur verklaart. Het gebrek aan materiaal is voor mij een hele aanpassing, en vormt een extra uitdaging. Voor de leerkrachten betekent dit een ware bron van frustratie. Men wordt uitgedaagd om veel creatiever te zijn. Dit maakt het voor mij extra leerrijk en uitdagend. Nieuwe elementen om over te reflecteren, bij stil te staan en af te toetsen aan ons Belgisch kader.
De Ghanees vs. de blanke
Ghanezen zijn heerlijke mensen, ze leven van dag tot dag. Dit uit zich in kleine dingen: belwaarde aankopen is steeds in kleine hoeveelheden (vb. een halve euro), en ook de tank van de auto wordt slechts met enkele liters gevuld. Sparen doet men veel minder. Ook vuilnisemmers worden door mij gemist, niet alleen in het straatbeeld, maar ook thuis: alle vuilnis komt terecht op de vuilnisbelt in de achtertuin of wordt gebruikt om het vuur aan te maken. Toch produceert de Ghanees heel weinig afval, aangezien men alles op de markt koopt, zonder verpakking. Het consumentisme in België blijft veel hoger, en evenredig daarmee ook onze vuilnisbelt.
Voor de kinderen zijn blanken een ware attractie: mijn lange haar is hier uitzonderlijk, en ook sproetjes en moedervlekken zijn hen onbekend. Madeline, mijn kleine zus, kan uren en uren met mijn haar in de weer zijn: kammen, vlechten,… “Is it real?”vraagt ze elke keer opnieuw. Ghanezen hebben geen haar op hun benen en voeten, ook op hun armen is de beharing gering. Dat blanke vrouwen hun beenhaar afscheren is voor hen dan ook iets vreemd.
Reflecteren
Naar aanleiding van een rapport dat we moesten schrijven voor de universiteit, hadden Sarah en ik een ongelooflijk interessant gesprek waarin we onze verschillende visies naast elkaar legden. Hieruit bleek dat we dit avontuur op een heel andere manier beleven. Een uitwisseling van onze gedachten, reflectie over orthopedagogische thema’s, wat ontwikkelingssamenwerking voor ons betekent… We hebben er beiden veel aan gehad. We horen elkaar elke dag. Als we elkaar niet zien dan bellen of smsen we. We hebben vaak zo veel te vertellen en het doet ongelooflijk veel deugd om van gedachten te kunnen wisselen.
Nog elke dag verbaas ik me erover dat ik op Afrikaanse bodem loop, en prijs ik me de gelukkigste meid van de wereld. Dit avontuur betekent zo veel meer voor me dan ik ooit had gedacht! Ik geniet dan ook van elk moment, neem alles goed in me op en begin een echte Afrikaanse te worden: leven op het rustig ritme van de zon, geen stress, veel ‘socializen’ en open communiceren, dingen op mijn hoofd dragen, douchen met de emmer als het water weer eens niet stroomt, dansen als een Afrikaanse op de Ghanese muziek en djembee spelen in mijn vrije tijd! Ik geniet er erg van!
Op het moment van dit schrijven heb ik reeds twee weken achter de rug op mijn effectieve stageplaats: de Yumba Special School. Mijn dag begint meestal met een bezoek aan de vaste kraampjes op mijn wandeltocht: brood voor de lunch en nootjes en bananen voor tussendoor. De twee uitbaatsters van de winkeltjes kennen me intussen al en zwaaien al in de verte als ik de hoek om wandel!
Een veilige rit in de schoolbus volgt, veelal geanimeerd door de buschauffeur, met gesprekken over de Belgische vrouwen, over Europa, over het visum dat hij zo graag wil…Wanneer ons wit busje de lange oprijlaan oprijdt, worden we hartelijk verwelkomd door een stroom van lachende, joelende, vrolijke kinderen! Wat een warme welkom! De eerste tien minuten nadat ik het busje heb verlaten, zijn elke dag gevuld met handjes schudden en bolletjes wrijven als was ik een bekende Ghanees. Deze hartverwarmende start van de dag geeft me telkens opnieuw zin om erin te vliegen!
De herkenbaarheid van de kinderen in onbeschrijflijk aandoenlijk. Ik herken zo veel van mijn leerlingen in de kinderen van de scouts. Een kind met downsydroom bijvoorbeeld heeft hier dezelfde ondeugende blik, ontwapenende lach en verleidelijke oogjes wanneer het weet dat het iets fout doet. Deze herkenbaarheid maakte dat ik me vanaf dag één thuis voelde in de school! Ze hebben mijn hart al gestolen! Niet zelden glimlach ik in mezelf omdat ik zo veel karakteristieken en houdingen terug zie. Het gedrag van een kind met een beperking is blijkbaar iets universeel.
Ook mijn collega’s zijn schitterende mensen. Ze geven me rustig de tijd om te observeren en mijn plekje te zoeken in de school. Ik nam reeds een interview af met de directie en enkele leerkrachten. Deze gesprekken gaven me vele inzichten in de geschiedenis, de visie en het toekomstperspectief van de school.
De school is pas geopend in 2006, wat onmiddellijk het gebrek aan materiaal, professionaliteit en infrastructuur verklaart. Het gebrek aan materiaal is voor mij een hele aanpassing, en vormt een extra uitdaging. Voor de leerkrachten betekent dit een ware bron van frustratie. Men wordt uitgedaagd om veel creatiever te zijn. Dit maakt het voor mij extra leerrijk en uitdagend. Nieuwe elementen om over te reflecteren, bij stil te staan en af te toetsen aan ons Belgisch kader.
De Ghanees vs. de blanke
Ghanezen zijn heerlijke mensen, ze leven van dag tot dag. Dit uit zich in kleine dingen: belwaarde aankopen is steeds in kleine hoeveelheden (vb. een halve euro), en ook de tank van de auto wordt slechts met enkele liters gevuld. Sparen doet men veel minder. Ook vuilnisemmers worden door mij gemist, niet alleen in het straatbeeld, maar ook thuis: alle vuilnis komt terecht op de vuilnisbelt in de achtertuin of wordt gebruikt om het vuur aan te maken. Toch produceert de Ghanees heel weinig afval, aangezien men alles op de markt koopt, zonder verpakking. Het consumentisme in België blijft veel hoger, en evenredig daarmee ook onze vuilnisbelt.
Voor de kinderen zijn blanken een ware attractie: mijn lange haar is hier uitzonderlijk, en ook sproetjes en moedervlekken zijn hen onbekend. Madeline, mijn kleine zus, kan uren en uren met mijn haar in de weer zijn: kammen, vlechten,… “Is it real?”vraagt ze elke keer opnieuw. Ghanezen hebben geen haar op hun benen en voeten, ook op hun armen is de beharing gering. Dat blanke vrouwen hun beenhaar afscheren is voor hen dan ook iets vreemd.
Reflecteren
Naar aanleiding van een rapport dat we moesten schrijven voor de universiteit, hadden Sarah en ik een ongelooflijk interessant gesprek waarin we onze verschillende visies naast elkaar legden. Hieruit bleek dat we dit avontuur op een heel andere manier beleven. Een uitwisseling van onze gedachten, reflectie over orthopedagogische thema’s, wat ontwikkelingssamenwerking voor ons betekent… We hebben er beiden veel aan gehad. We horen elkaar elke dag. Als we elkaar niet zien dan bellen of smsen we. We hebben vaak zo veel te vertellen en het doet ongelooflijk veel deugd om van gedachten te kunnen wisselen.
Nog elke dag verbaas ik me erover dat ik op Afrikaanse bodem loop, en prijs ik me de gelukkigste meid van de wereld. Dit avontuur betekent zo veel meer voor me dan ik ooit had gedacht! Ik geniet dan ook van elk moment, neem alles goed in me op en begin een echte Afrikaanse te worden: leven op het rustig ritme van de zon, geen stress, veel ‘socializen’ en open communiceren, dingen op mijn hoofd dragen, douchen met de emmer als het water weer eens niet stroomt, dansen als een Afrikaanse op de Ghanese muziek en djembee spelen in mijn vrije tijd! Ik geniet er erg van!
Abonneren op:
Posts (Atom)