Maandag 13 september.

Kindertijd

Of ‘kindertijd’ een bestaand woord is in Dagbani (de lokale taal) moet ik nog uitzoeken,
maar in de praktijk is het in elk geval een onbestaand fenomeen. Men kan zelfs stellen dat het totaal tegenovergesteld werkt als in België. Kinderen werken van kleinsaf mee in het huishouden, leven op de kraampjes op de markt. Naast het schoolgaan, vullen ze hun dagen met werken in het huishouden: poetsen, afwassen, kledij wassen,… Volwassenen geven aan de hand van schelle bevelen aan wat ze wensen, en op die manier worden de kinderen opgevoed, opgeleid in het volwassen leven. Ook Madeline, het meisje van 11 in mijn gezin is hetzelfde lot beschoren. Zij neemt alle taken in het huishouden op zich. Hoe ouder je bent, en dus hoe meer respect je afdwingt, hoe minder huishoudelijke taken je voor je rekening neemt.
Het opgroeien in Afrika is naar onze normen dan ook hard: stop met huilen en was je broeken, leer van je fouten,… Ik kan hier van nabij meemaken hoe Linda, Oscar, Rafael, Patience en de moeder energie steken in de opvoeding van Madeline. ‘Niet zagen en werken’ is het motto.
Ook de vrijwilligers die in de weeshuizen en kinderopvangtehuizen werken beamen dit. Een kind is hier geen kind zoals wij dit in België definiëren. Kinderen zijn hier ‘unfinished adults’, zoals één van de vrijwilligers het verwoordde.
In onze Westerse ogen is dit een hard leven, wij zijn anders gewoon. Maar in Afrika is dit de enige manier om te overleven. Kinderen moeten op eigen benen kunnen staan.

Ssssss…
Sissen is in Ghana dé manier om aandacht te trekken. Aanvankelijk vond ik het een heel onaangenaam geluid. Maar bij nader inzien ervaar ik dat ook kinderen en vrouwen sissen: het heeft geen intimiderende connotatie. Men sist op de markt, om je aandacht te trekken, als je de baan moet ruimen, als ze hallo willen zeggen,…Toch ben ik zelf nog geen ervaren sisser, en vind ik het nog steeds vreemd als mensen me op deze manier op iets attent willen maken, maar het is een typisch Ghanese manier.

You don’t have an African shape…
Meisjes en vrouwen in Ghana zijn erg bezig met hun figuur en hun kledij. De regel zegt: respecteer wat je hebt, en laat je van je beste kant zien. Ga altijd netjes gekleed, en haal alles uit de kast. Linda vertelde me dat elk meisje in Ghana een kralenketting draagt om haar middel, verscholen onder haar kledij. Dit geeft hen een typisch Afrikaans figuur, vertelt ze me. Op mijn vraag of ik dan helemaal niet Ghanees lijk, antwoordt ze: Nee, je hebt geen Afrikaanse vormen… Wat een kralenketting niet allemaal kan doen!
Van mij wordt ook steeds verwacht dat ik er netjes uitzie. Wekelijks de was doen dus! Maar ik neem er graag de tijd voor.
Aangezien een groot deel van de bevolking Moslim is, wordt er veel aandacht besteed aan zedige klederdracht. In Westerse ogen zijn het vreemde regels: de decolleté mag zo bloot zijn als je wil (men kijkt er zelfs niet van op als iemand in publiek borstvoeding geeft op de straat). Maar de benen moeten helemaal bedekt zijn! Een blote knie is zedenschennis. Wanneer je met een rok fietst, en je knie wordt ontbloot, kijken de mensen hier al raar op.
Sarah en ik moesten ons dus aanpassen: ons rokjes en shorten zijn enkel voor thuis, in gesloten kring.

Groeten.
De belangrijkste manier van communicatie is het groeten. De Ghanezen hechten er onnoemelijk veel belang aan. Ik leerde dan ook reeds van week één groeten in Dagbani. Er zijn drie woorden (goede morgen, goede middag, goede avond) en het antwoord is hier steevast ‘Naaaaaaa’… Dit wil zeggen: I’m fine. Wanneer je een Ghanees niet groet, laat hij je met rust, en kijkt hij hooguit wat verdacht naar ‘die blanke’. Wanneer je wél groet, gaat hij voor jou door het vuur! Ongelooflijk. Als ik mijn hand opsteek op de fiets naar de mensen aan de kant van de weg (om de drie seconden dus ongeveer), dan verandert de zwarte schim in een lieve man of vrouw en komen witte tanden en witte handpalmen tevoorschijn. Ook hoor je hier voortdurende ‘hallo hallo hallo’, de kinderen willen allemaal dat je even naar hen wuift. Dat maakt mijn dag altijd goed! Ze houden er ook van om op de foto te staan! En dat is mooi meegenomen, want ze zijn allemaal zo fotogeniek en lief!

Alles gaat goed.
Sarah en ik beginnen een beetje te wennen. We vinden onze weg, gaan zelf naar de supermarkt en kopen steeds vaker zelf eten voor de lunch of als tussendoortje. We zijn ook beiden echt gezond! De sfeer onder de vrijwilligers en bij CID zit echt goed. Afgelopen zondag namen we een duik in het openluchtzwembad in de buurt. Het frisse water was erg welkom, en we voelden ons helemaal gereinigd nadien! Wie weet gaan we deze week opnieuw!

We zijn heel welkom op het kantoor van CID, en we spreken geregeld af. Morgen hebben we een overleg met de vrijwilligers. Elke veertien dagen komen we samen en kunnen we honderduit met elkaar in gesprek gaan over wat ons bezig houdt. Ze dragen echt zorg voor ons op het CID Ghana kantoor, en ik voel me er erg welkom.

Stage.
De organisatie van mijn stageverloop is een beetje op z’n Afrikaans. Sarah en ik zijn het al gewend dat de woorden ‘Ghanees’ en ‘goede planning’ niet in één zin kunnen voorkomen.
Zo ook mijn stageplanning. Onze timing zit slecht.
Elke vijf jaar wordt een volkstelling gehouden in Ghana. Dan worden de leerkrachten opgetrommeld om de volksregisters open te gooien, en elk lid van de bevolking moet zich gaan aanmelden. Om die reden kan mijn schooltje dus nog niet openen. Typisch Afrika!
Maar dit geeft me wel de kans om met mijn tijd hier van een andere boeiende ervaring te proeven! Ik ga samen met Sarah les geven aan de meisjes in Gigdev. Zij werden uitgestoten uit hun gemeenschap, en werden opgevangen in Gigdev: Girls Growth en Development. Vanmiddag bereiden we onze eerste les voor. Een uitdaging die ik graag wil aangaan!
Bovendien weet ik intussen ook dat de kinderen met een mentale handcicap dus niet in een internaat zitten, en thuis terecht kunnen. En dat stemt me ook wel gelukkig.
Een nieuwe uitdaging dus!

Waar is Wally.
Op de foto’s zie je Rafael, druk bezig met het zoeken naar Wally, een boekje dat ik hier heb geïntroduceerd, en ze zijn er stuk voor stuk weg van! Op zoek gaan naar Wally is hier al een vaste avondactiviteit geworden.

Regenseizoen.
Nog tot eind september houdt het regenseizoen aan. Vanaf dan wordt de hitte en droogte extremer. ’s Nachts kan de regen hier met bakken en bakken uit de lucht vallen, soms gepaard met bliksem en donder. De straten veranderen dan in oranje zwemvijvers, een echte modderpoel. Sarah en ik genieten van de verkoelende druppels, die voor ons heel welkom zijn. De meeste andere mensen verdwijnen van het straatbeeld wanneer het regent, terwijl wij echt kunnen genieten van die natuurlijke frisse douche.
We prijzen hier ook elke dag de persoon die de ventilator heeft uitgevonden. Zonder deze verkoeling zouden we ’s nachts de slaap niet kunnen vatten.

Ziezo,
Alweer een hele boterham, gebundeld in enkele thema’s die ik met jullie wil delen.
Ik geniet hier echt van elke seconde, en prijs mezelf de gelukkigste meid van de wereld dat ik deze zotte kans krijg! Ook ben ik blij te horen dat zo veel mensen me in gedachten achterna reizen, en zo geïnteresseerd zijn!
Tot volgende week, dan zal ik jullie wellicht meer avonturen kunnen vertellen over het lesgeven…

Lieve groeten,

Lien